New York Konvansiyonu

— 372 —
Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York
Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun
(Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991 Sayı : 20877)
Kanun No. , Kabul Tarihi
3731 8.5.1991
MADDE 1. — 10 Haziran 1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve terası
Hakkındaki New York Sözleşmesinin, ikinci maddedeki beyanın yapılması suretiyle, onaylanması
uygun bulunmuştur.
MADDE 2. — Türkiye Cumhuriyeti, sözleşmenin 1 inci maddesinin 3 üncü paragrafına
uygun olarak, sözleşmeyi sadece karşılıklılık esasına göre bu sözleşmeye taraf olan bir devlet
ülkesinde verilmiş olan hakem kararlarının tanınması ve tenfizi hakkında uygulayacağını; ayrıca
sözleşmeyi yalnız akdi veya âkit dışı hukukî münasebetlerden kaynaklanan ve kendi iç hukukuna
göre ticarî mahiyette sayılan uyuşmazlıklar hakkında uygulayacağını beyan eder.
MADDE 3. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
YABANCI HAKEM KARARLARININ TANINMASI VE İCRASI İÇİN SÖZLEŞME
I. Madde
1. Bu sözleşme gerçek veya tüzel kişiler arasında doğan uyuşmazlıklarda, tanınması ve
icrası istenen devletten başka bir devlet toprağında verilen hakem kararlarının tanınmasına ve
icrasına uygulanır. Sözleşme aynı zamanda tanınması ve icrası istenen devlette millî sayılmayan
hakem kararları hakkında da uygulanır.
2. "Hakem kararı" terimi ile sadece belli meselelerin çözülmesi için tayin olunan hakemlerin
değil aynı zamanda tarafların başvurdukları daimi hakemlik organlarının da verdikleri
kararlar anlaşılır.
3. İşbu sözleşmeyi imza veya onaylama, buna katılma veya sözleşme hükümlerini 10 uncu
maddede yazılı yerlere teşmil ihbarı sırasında, her devlet, mütekabiliyet esası dairesinde, sözleşme
hükümlerini sadece diğer bir Akit Devletin topraklarında verilen hakem kararlarının tanınması
ve icrasına uygulanacağını beyan edebilir. Bunun gibi her devlet sözleşmenin uygulanmasını
akdi ve akdi olmayan hukukî münasebetlerden doğan uyuşmazlıklar arasında kendi millî
kanununa nazaran sadece ticari mahiyette sayılanlara hasredeceğini beyan edebilir.
II. Madde
1. Âkit devletlerden her biri, tarafların akte dayanan veya akdî olmayan, belli bir hukuk
münasebetinden aralarında doğmuş veya ileride doğabilecek, hakemlik yolu ile halledilmesi
mümkün bir konu ile ilgili uyuşmazlıkların tamamını veya bir kı'smını hakeme hallettirmek
üzere birbirine karşı taahhüde girişmelerine dair yazılı anlaşmalarını muteber addeder.
— 373 —
3731 8.5. 1991
2. "Yazılı anlaşma" terimiyle karşılıklı olarak gönderilen mektup veya telgraflarda bulunan
veya taraflarca imzalanmış mukaveleler içine konan hakem şartı veya bir hakem mukavelesi
anlaşılır.
3. Bir Âkit Devlet mahkemesi, tarafların, işbu maddenin anladığı manada anlaşma akdettikleri
bir konu ile ilgili uyuşmazlıklarına el koyduğu takdirde, anlaşmanın hükümden düşmüş,
tesirsiz veya tatbiki imkânsız bir halde olduğunu tespit etmedikçe, bunları, birinin talebi
üzerine, hakemliğe sevkeder.
III. Madde
Âkit devletlerden her biri hakem kararlarının muteberliğini tanıyacak ve bunların öne sürüldüğü
memlekette yürürlükte olan usul kaideleri gereğince aşağıdaki maddelerde yazılı şartlar
dairesinde icrasını temin edecektir, tşbu sözleşmenin şümulü içine giren hakem kararlarının
tanınması ve icrası için millî hakem kararlarınınkine nisbetle ne oldukça daha ağır şartlar yüklenecek
ne de daha yüksek adlî harçlar alınacaktır.
IV. Madde
1. Bundan önceki maddede zikri geçen tanıma ve icranın temini için, tanıma ve icra kararı
verilmesini isteyen tarafın, bu husustaki isteği ile beraber aşağıdaki belgeleri de getirmesi
icabeder:
a) Hakem kararının usulüne göre tasdik edilmiş aslını yahut da aslına uygunluğunu gösteren
şartları ihtiva eden bir suretini,
b) II. madde hükmünde zikri geçen hakem anlaşmasının aslını veya aslına uygunluğunu
gösteren şartları ihtiva eden bir suretini.
2. Eğer zikri geçen karar veya zikri geçen hakem anlaşması ileri sürüldüğü memleketin
resmî bir dilinde yazılmamış bulunursa, hükmün tanınması ve icrasını isteyen tarafın, bu belgelerin
zikri geçen dile çevrilmiş bir tercümesini ibraz etmesi lazımdır. Tercümenin resmî veya
yeminli bir tercüman yahut da diplomatik veya konsolosluk ajanı tarafından onanması şartUr.
V. Madde
1. Aleyhine hakem kararı ileri sürülen taraf talepte bulunmaz ve zikri geçen kararın tanınması
ve icrası istenen memleketin yetkili makamı önünde aşağıdaki hususları ispat etmez
ise, hakem kararının tanınması ve icrası isteği reddolunamaz:
(a) II. maddede derpiş olunan anlaşmayı akdeden tarafların haklarında tatbiki gereken
kanuna göre ehliyetsiz olduğu, yahut da zikri geçen anlaşmanın taraflarca tabi kılındığı kanuna
ve eğer bu babta sarahat mevcut değilse hakem kararının verildiği yer kanununa göre hükümsüz
bulunduğu; veya
(b) Aleyhine hakem hükmü öne sürülen tarafın hakemin tayininden veya hakemlik prosedüründen
usulü dairesinde haberdar edilmemiş olduğu, yahut da diğer bir sebep yüzünden iddia
ve müdafâa vasıtalarını ikame etmek, imkânını elde edememiş bulunduğu; veya
(c) Hakem karasının hakem mukavelesinde veya hakem şartında derpiş edilmiyen bir uyuşmazlığa
ilişkin olduğu yahut hakem mukavelesi veya hakem şartının şümulünü aşan hü—
374 —
3731 8.5.1991
kümleri muhtevi bulunduğu; bununla beraber hakem kararının hakemliğe tabi bulunan meseleler
hakkındaki hükümleri bunun dışında kalan hükümlerinden ayırt edebilecek durumda ise
bunların tanınması ve icrası cihetine gidilebilir; yahut
(d) Hakem mahkemesinin teşekkülünün veya hakemlik usulünün tarafların anlaşmasına
ve anlaşma olmayan hallerde hakemliğin cereyan ettiği yer kanunu hükümlerine uygun bulunmadığı;
veya
(e) Hakem kararının taraflar için henüz mecburî olmadığı veya, bunun, verildiği memleket
kanunu yahut tabi olduğu kanun yönünden yetkili bir makam tarafından iptal veya hükmünün
icrasının geri bırakılmış bulunduğu.
2. Hakem kararının tanınması ve icrası istenen memleketin yetkili makamı tarafından
aşağıdaki hallerin bulunduğu görülecek olursa, tanıma ve icra isteği kezalik reddolunabilir:
(a) Tanıma ve icra isteğinin öne sürüldüğü memleketin kanununa göre uyuşmazlık konusunun
hakemlik yolu ile halle elverişli bulunmaması; veya
(b) Hakem kararının tanınması ve icrasının zikri geçen memleketin amme intizamı kaidelerine
aykırı olması.
VI. Madde
V. Maddenin 1, e, bendinde derpiş edilen yetkili makamdan, hakem kararının iptali veya
icrasının geri bırakılması istendiği takdirde, huzurunda hakem kararı öne sürülen makam uygun
görürse, bunun icrası hükmünün verilmesini ileriye bırakabilir; ve kezalik, kararın icrasını
isteyen tarafın talebi üzerine karşı tarafı uygun teminat verilmesiyle ödevli kılabilir.
VII. Madde
1. tşbu sözleşme hükümleri, âkit devletler arasında akdedilmiş hakem kararlarının tanınması
veya icrasına dair, iki yahut çok taraflı sözleşmelerin muteberliğihe halel getirmez ye
ilgili taraflardan hiçbirini, bir hakem kararından, bunun dermeyan edildiği memleketin kanun
ve sözleşmeleri hükümleri dairesinde faydalanmak imkânından mahrum kılmaz.
2. Hakemlik şartlarına dair 1923 tarihli Cenevre protokolü ile yabana hakem kararlarının
icrasına dair 1927 tarihli Cenevre Sözleşmesi, âkit devletler işbu sözleşme gereğince birbirine
karşı bağlandıkları andan itibaren ve bağlılıkları nispetinde, yürürlüklerini kaybederler.
VIII. Madde
1. tşbu sözleşme, 31 Aralık 1958 tarihine kadar, Birleşmiş Milletler üyesi olan yahut birleşmiş
Milletlerin bir veya birden fazla mütehassıs müessesesinin üyesi olan veya ileride olacak
olan, yahut Milletlerarası Adalet Divanı statüsünde taraf olan veya Birleşmiş Milletler Genel
Kurulunun davet ettiği diğer her devletin imzasına açık bulundurulacaktır.
2. tşbu sözleşmenin onaylanması ve onama belgelerinin Birleşmiş Milletler Teşkilâtının
Genel Sekreterliğine tevdi edilmesi gerekir;
IX. Madde
1. VIII maddede derpiş edilen bütün devletler işbu sözleşmeye katılabilirler.
2. Katılma Birleşmiş Milletler Teşkilâtının Genel Sekreteri nezdine tevdi edilecek bir katılma
belgesi ile yapılır.
— 375 —
3731 8.5. 1991
X. Madde *
1. Her devlet bu sözleşmeyi imza, onaylanma veya buna katılma sırasında sözleşme hükmünün,
milletlerarası sahada temsil ettiği ülkelerin hepsine, birine veya bazılarına şâmil olacağını
açıklayabilir. Bu açıklama sözleşmenin zikri geçen devlet hakkında yürürlük kazandığı
andan itibaren hüküm ifade eder.
2. Bundan sonra bu mahiyetteki bütün teşmiller Birleşmiş Milletler teşkilâtının Genel
Sekreterine yöneltilmiş bir tebliğ ile yapılacak ve bu, Genel Sekreter tebliğnameyi aldıktan 90
gün sonra yahut da eğer zikri geçen devlet hakkında sözleşme sonradan yürürlüğe giriyorsa
bu son tarihten itibaren hüküm ifade edecektir.
3. Sözleşmenin imzası, onaylanması veya buna katılması tarihinde tatbik edilmediği ülkelerin
durumuna gelince, ilgili devletlerden her biri, indelhace, ve anayasa mülahazaları gerektiriyorsa
bu ülkelerin hükümetlerinin muvafakatlerini de almak kaydıyla, sözleşme hükmünü
bu yerlere de teşmil için gerekli tedbirlerin alınması imkânlarını inceler.
XI. Madde
- 1. Aşağıdaki hükümler federatif olan veya basit olmayan devletler hakkında uygulanır:
(a) İşbu sözleşmedeki hükümler federal kuvvetin kanun yapma yetkisinin şümulü içine
girdiği nispette Federal hükümetin vecibeleri, federatif olmayan âkit devjetlerinkinin aynıdır.
(b) işbu sözleşmenin federatif devleti teşkil eden federe devlet veya eyaletlerin her birinin
kanun yapma yetkisine taalluk eden ve bunların federasyonun anayasa sistemi gereğince kanunî
tedbirler alınmasıyla ödevli bulunmadıkları hükümlerine gelince, federal hükümet, en yakın
bir zamanda bu hükümleri müsbet mütalaasiyle birlikte federe devlet veya eyaletlerin yetkili
makamlarının bilgisine ulaştırmayı taahhüt eder.
(c) tşbu sözleşmede taraf olan bir federatif devlet, Birleşmiş Milletler teşkilâtının Genel
Sekreteri vasıtasıyla kendisine ulaştırılacak olan âkit her hangi diğer bir devletin talebi üzerine,
sözleşmenin şu veya bu hükmüne dair federasyonda ve onu teşkil eden birliklerde yürürlükte
olan mevzuat ve tatbikat hakkında bir açıklama göndererek, bahis konusu hükmün müessir
hale gelmesi yolunda alınan teşrii veya diğer tedbirlerin vüs'at ve şümulünü tebliğ eder.
XII. Madde
1. tşbu sözleşme üçüncü onaylama veya katılma belgesinin tevdii tarihini takip eden doksanıncı
gün yürürlüğe girecektir.
2. Üçüncü onaylama veya katılma belgesinin tevdiinden sonra sözleşmeyi onaylayacak
veya buna katılacak olan devletlerden her biri hakkında sözleşme, onaylama veya katılma belgesinin
tevdiini takip eden doksanıncı gün yürürlüğe girecektir.
XIII. Madde
1. Her Âkit Devlet bu sözleşmenin, Birleşmiş Milletler teşkilâtı Genel Sekreterine gönderilecek
yazılı bir tebliğ ile feshini ihbar edebilir. Feshin ihbarı, Birleşmiş Milletler teşkilâtı
Genel Sekreterine sonradan yapacağı tebliğ ile sözleşmenin, tebliğin Genel Sekreter tarafından
alınması tarihinden bir sene sonra bahis konusu ülkede uygulanmasının sona ereceğini bildirebilir.
— 376 —
3731 8.5. 1991
3. tşbu sözleşme, feshi ihbarın hüküm ifade etmesinden evvel haklarında tanıma ve icra
usulü başlamış bulunan hakem kararları hakkında uygulanmaya devam eder.
XIV. Madde
Bir Âkit Devlet, işbu sözleşme hükümlerini diğer bir âkit devlete karşı, ancak kendisinin
uygulamakla yükümlü olduğu nisbette ileri sürülebilir.
XV. Madde
Birleşmiş Milletler Teşkilâtının Genel Sekreteri VIII. maddede derpiş edilen bütün devletlere
aşağıdaki hususları tebliğ eder:
(a) VIII. maddede derpiş edilen imza ve onaylamaları;
(b) IX. maddede derpiş edilen katılmaları;
(c) I. X ve XI maddelerde derpiş edilen açıklama ve tebliğleri;
* (d) XII. madde gereğince işbu sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihi;
(e) XIII. maddede derpiş edilen feshi ihbar ve tebliğleri.
XVI. Madde
1. tngilizce, Çince, ispanyolca, Fransızca ve Rusça metinleri eşit olarak hüküm ifade eden
işbu sözleşme, Birleşmiş Milletler Teşkilâtının arşivlerinde saklanır.
2. Birleşmiş Milletler Teşkilâtının Genel Sekreteri işbu sözleşmenin aslına uygunluğu onanmış
bir suretini VIII. maddede derpiş edilen devletlere ulaştırır.
BU KANUNA AİT TUTANAKLAR
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Cilt Birleşim Sayfa
33
55
60
24
59
114
124
3
156:157,164,246:250
I - Gerekçeli 500 S. Sayılı Basmayazı Türkiye Büyük Millet Meclisinin 114 üncü Birleşim
tutanağına bağlıdır.
II - Bu Kanunu; Türkiye Büyük Millet Meclisinin Adalet ve Dışişleri Komisyonları görüşmüştür.
III - Esas No. : 1/633

https://www.cankayaarabuluculuk.com/bilgi-bankasi/uluslararasi-konvansiyonlar-ve-mutabakat-zaptlari/new-york-konvansiyonu

DİĞER YAZILAR

  • Singapur Konvansiyonu
    • 31.01.2023

    ARABULUCULUK SONUCUNDA YAPILAN MİLLETLERARASI SULH ANLAŞMALARI HAKKINDA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KONVANSİYONU

    Devamını oku
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Kabul Et